Cán bộ Trung tâm Dịch vụ công xã đã trực tiếp hướng dẫn cho các hộ về kỹ thuật chăm sóc, cách thụ phấn cho hoa cây Na
1. Làm cỏ cho cây na sau khi trồng
Cần làm cỏ thường xuyên, tùy thuộc vào đặc điểm của từng vùng ta có cách xử lý cỏ phù hợp khác nhau, phơi khô cỏ sau đó tủ lại xung quanh gốc cây.
2. Bón phân cho cây
Vào 3 năm đầu cần bón nhiều đạm để cây sinh trưởng thân, lá tốt. Bà con nên bón phân NPK theo tỷ lệ 2:1:1 và cứ mỗi tháng bón 1 lần khi thời tiết ẩm. Mỗi cây nên bón 0,1 - 0,2 kg urê + 0,03 - 0,1 kg kali + 0,2 - 0,5 kg supe lân, cách gốc khoảng 50 - 60 cm vào 2 hốc đối xứng (Đông Tây và Nam Bắc).
3. Các biện pháp phòng trị sâu bệnh gây hại ở cây Na.
- Vệ sinh vườn: Dọn sạch lá rụng, quả thối, cỏ dại để giảm nguồn lây bệnh.
- Tỉa cành tạo tán: Tạo không gian thông thoáng, giúp cây khỏe, giảm ẩm độ.
- Bón phân cân đối NPK, tăng cường phân hữu cơ, vôi bột để cải tạo đất.
- Rệp sáp: Phun thuốc có hoạt chất như Imidacloprid, Amamecin.
- Thối khô quả/Thán thư: Phun thuốc gốc Đồng (Bordeaux), hoặc thuốc có hoạt chất Metalaxyl, Mancozeb, Carbendazim.
- Bọ xít muỗi: Phun thuốc phòng ngừa trước mùa mưa.
- Sâu đục quả: Bọc quả, phun thuốc phòng ngừa.
- Bệnh Vàng lá thối rễ: Thoát nước tốt, bón vôi, dùng nấm Trichoderma.
4. Tỉa cành và tạo tán, tuốt lá, thụ phấn
* Dáng cây và hệ thống tạo tán
- Cây Na là cây có cành đa cấp, nên tạo tán hình phễu, hình cốc, hình nón ngược.
- Chọn 3-4 cành khỏe, thẳng, mọc từ thân chính và phát triển theo 3-4 hướng tương đối đồng đều nhau làm cành cấp 1. Cành cấp 1 cùng với thân chính tạo thành một góc 35- 40°. Từ cành cấp 1 sẽ phát triển các cành cấp 2 và chỉ giữ lại 2-3 cành.
- Cành cấp 2 phải để cách thân chính 15-30 cm, cành cách cành 20-25 cm và cùng cành cấp 1 tạo thành một góc 30-35°. Từ cành cấp 2 sẽ hình thành những cành cấp 3.
- Cành cấp 3 không hạn chế về số lượng và chiều dài nhưng cần loại bỏ các chỗ cành mọc quá dày hoặc quá yếu.
* Phương pháp tuốt lá, cắt tỉa tạo hình
- Tuốt lá: Sau thu hoạch quả Na vào mùa đông cây sẽ rụng lá đến tháng 12 dương lịch các lá già còn lại sẽ được tuốt bỏ để kích thích cây ra lộc mới.
- Tỉa cành:
+ Có thể ngắt đọt để hạn chế bớt chiều cao cây.
+ Cây bắt đầu cho thu hoạch việc cắt tỉa là bắt buộc. Đây là biện pháp kỹ thuật để thâm canh cây Na, nhất là thời kỳ sau khi cây có quả nhỏ, quả thưa từ năm thứ 4 - 8 sau khi trồng.
+ Khi tuốt lá xong tiến hành cắt tỉa các cành tăm, cành già, cành sâu bệnh (cành vượt, mọc chen ngang hoặc hướng vào bên trong tán cây.
- Thụ phấn:
+ Chuẩn bị dụng cụ
Ống đựng phấn: Dùng ống nhựa nhỏ hoặc ống sữa, cắt răng cưa 2 đầu để dễ lấy phấn.
Bút lông mềm: Bút lông nhỏ để chấm phấn trực tiếp vào nhụy.
Dụng cụ hỗ trợ: Giỏ đựng phấn, tờ báo/giấy để hứng phấn.
+ Các bước thực hiện
Bước 1: Lấy phấn (16h - 18h)
Chọn những hoa na đã nở to, cánh hoa màu vàng trắng, tách rời (hoa đực).
Hái các hoa này, ngắt bỏ cánh hoa và nhụy, chỉ giữ lại phần phấn hoa màu trắng hoặc vàng nhạt.
Cho phấn vào ống nhựa, ủ qua đêm ở nơi thoáng mát (hoặc bọc giấy báo) để phấn chín và rơi ra.
Bước 2: Thụ phấn (8h - 10h sáng hôm sau)
Chọn hoa cái: Hoa mới nở, cánh hoa hơi choẽ ra, nhụy bên trong có màu trắng sữa và hơi dính.
+Thực hiện: Dùng bút lông chấm phấn ủ từ hôm trước xoay nhẹ, đều xung quanh nhụy hoa cái.( ngắt bớt cánh hoa đã thụ phấn để đánh dấu, tránh thụ phấn lại lần hai)
+ kỹ thuật để đạt hiệu quả cao
Thời điểm: Nên thụ phấn vào ngày nắng ráo, thời gian 8-10 giờ sáng là tốt nhất.
Vị trí: Chọn các hoa ở vị trí cân đối trên cành để quả phát triển tốt.
Chăm sóc sau thụ phấn: Hạn chế tưới nước trực tiếp lên hoa và không phun thuốc sâu trong giai đoạn này.
Tần suất: Thụ phấn khoảng 8-10 lần trong một mùa để đạt hiệu quả cao nhất.
Thụ phấn nhân tạo giúp cây đậu trái 100% nếu làm đúng kỹ thuật, khắc phục tình trạng thui hoa, rụng hoa.
Sau khi cắt tỉa 10 ngày, trên mỗi cành sẽ mọc ra nhiều chồi, nên tỉa bớt chỉ chừa lại 4-6 chồi khỏe mạnh được phân đều về các hướng. Pha 35 ml RA HOA C.A.T + 15 gram F.Bo trong bình 8 lít phun sương đều các cành mới, phun 2 lần cách nhau 5 ngày để kích thích cho ra hoa và hoa nở đều.
- Tỉa quả: Tỉa bỏ các quả ra sớm trong năm thứ hai, thứ 3 để cây lớn nhanh. Tỉa quả khi cây trưởng thành (5 - 6 tuổi trở đi) sẽ làm tăng chất lượng quả. Tiến hành tỉa những quả sâu, bệnh, méo, kẹ,…
