Đông Thọ là một xã có diện tích đất sản xuất nông nghiệp tương đối rộng, nhất là những diện tích đất mầu đồi, soi bãi, hàng năm những diện tích đất này đang được trồng mía, trồng ngô và trồng sắn...
So sánh được hiệu quả kinh tế của việc chuyển đổi cây trồng khác thay thề cho những cây trồng hiện có tại địa phương hiệu quả kinh tế thấp.
Ngay từ đầu năm 2026 lãnh đạo Đảng uỷ, UBND xã Đông Thọ đã chỉ đạo Trung tâm Dịch vụ công xây dựng kế hoạch tập huấn, hướng dẫn khoa học kỹ thuật sản xuất nông nghiệp vụ xuân nói chung và tập huấn cho các hộ trồng dâu nuôi tằm nói riêng. Đồng chí Bí thư đảng uỷ và đồng chí chủ tịch UBND xã cùng một số cán bộ chuyên môn đi kiểm tra thực tế diện tích đất trồng cây Dâu.
(Lãnh đạo UBND xã kiểm tra thực tế diện tích trồng cây Dâu tằm)
Cán bộ phòng Kinh tế và cán bộ Trung tâm Dịch vụ công hướng dẫn các hộ về kỹ thuật chặt hom dâu, trồng, chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh hại cây dâu và kiểm tra diện tích đất trồng cây Dâu.
Cây dâu là nguồn thức ăn chính và duy nhất của con tằm. Chất lượng lá dâu ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển, sức khỏe và khả năng nhả tơ làm kén của tằm. Do đó, việc trồng và chăm sóc cây dâu đúng kỹ thuật là bước đầu tiên và quan trọng nhất trong toàn bộ quy trình trồng dâu nuôi tằm:
* Chọn giống dâu phù hợp:
- Việc lựa chọn giống dâu có năng suất cao, chất lượng lá tốt và khả năng chống chịu sâu bệnh là yếu tố tiên quyết. Hiện nay, một số giống dâu phổ biến và được ưa chuộng tại Việt Nam bao gồm:
+ Giống VH15: Có năng suất lá rất cao, chất lượng lá tốt, cây sinh trưởng khỏe, chống chịu sâu bệnh khá.
+ Giống S7-CB: Năng suất lá cao, chất lượng lá tốt, hàm lượng dinh dưỡng phù hợp cho tằm ăn ở các giai đoạn.
+ Giống Mori: Giống truyền thống, có chất lượng lá tốt, thích hợp cho tằm con.
+ Giống dâu Quế Trung Quốc: (Dâu sữa hay cong gọi là dâu tằm quả vàng) là giống dâu có nguồn gốc từ Trung Quốc. giống này ưa ẩm nhưng không chịu úng nước, cần độ ẩm từ 60 -70%
* Chuẩn bị đất và làm đất:
- Loại đất: Ưu tiên cho đất phù sa hoặc đất thịt nhẹ, đất đỏ bazan, đất cát pha ven sông.
- Kết cấu: Tơi xốp, giàu mùn (giàu dinh dưỡng), có khả năng giữ ẩm nhưng thoát nước cực tốt, tầng đất canh tác sâu.
- pH: Trung tính hoặc hơi axit, tốt nhất là 5.5 - 7.0, lý tưởng cho cây dâu là từ 6.0 đến 6.5.
- Vị trí: Chọn nơi cao ráo, không bị ngập úng và đất mặn, xa nguồn thuốc trừ sâu
* Thời vụ:
- Trồng bằng cây con:
+ Vụ Xuân: Trồng từ tháng 2 đến tháng 4.
+ Vụ Thu: Trồng từ tháng 7 đến tháng 9 là tốt nhất.
- Trồng bằng hom: thời điểm trồng tốt nhất từ tháng 12 đến tháng 1 Để tận dụng thời tiết thuận lợi khi cây ngủ đông.
- Trồng quanh năm: Có thể trồng cây dâu quanh năm, nhưng cần tưới nước.
Các bước chuẩn bị đất bao gồm:
+ Vệ sinh đồng ruộng: Dọn sạch cỏ dại, tàn dư cây trồng vụ trước.
+ Cày bừa: Cày sâu khoảng 25-30 cm, bừa kỹ để đất tơi nhỏ. Đối với đất dốc, nên làm bậc thang để chống xói mòn.
+ Bón phân lót: Sử dụng phân hữu cơ (phân chuồng hoai mục) hoặc phân hữu cơ vi sinh với lượng 15-20 tấn/ha. Phân lót giúp cải tạo đất, cung cấp dinh dưỡng ban đầu cho cây. Bón vôi nếu đất chua để nâng độ pH.
+ Lên luống: Lên luống cao 20-30 cm, rộng 1-1.2m. Rãnh luống rộng 30-40 cm để thoát nước tốt.
* Kỹ thuật trồng dâu:
Có nhiều phương pháp trồng dâu như: trồng bằng hạt, bằng cành giâm, bằng hom, bằng chiết cành… Tuy nhiên, phương pháp trồng bằng cành giâm (hom dâu) là phổ biến và hiệu quả nhất vì dễ thực hiện, tỷ lệ sống cao và cây nhanh cho thu hoạch lá.
- Chọn hom dâu: Chọn hom từ cây dâu mẹ khỏe mạnh, không sâu bệnh, tuổi từ 1-2 năm. Hom có đường kính 1-1.5 cm, có 3-5 mắt.
- Cắt hom: Cắt vát gốc và cắt ngang ngọn, chiều dài hom khoảng 20-25 cm. Nên cắt hom vào buổi sáng sớm hoặc chiều mát.
- Xử lý hom: Nhúng gốc hom vào dung dịch kích thích ra rễ (Atonik, NAA…) hoặc nước vôi trong khoảng 15-30 phút để tăng tỷ lệ nảy mầm và chống nấm bệnh.
- Trồng hom: Cắm hom chếch 450 so với mặt luống, sâu khoảng 2/3 chiều dài hom, sao cho mắt dưới cùng cách mặt đất khoảng 3-5 cm. Khoảng cách trồng tùy thuộc vào mục đích sử dụng và giống dâu, phổ biến là 20×40 cm hoặc 25×50 cm.
- Tưới nước sau trồng: Tưới ẩm ngay sau khi trồng để hom tiếp xúc tốt với đất.
* Chăm sóc dâu sau trồng
Chăm sóc cây dâu non và dâu trưởng thành đúng kỹ thuật giúp cây sinh trưởng khỏe mạnh, cho năng suất lá cao, đảm bảo nguồn thức ăn ổn định cho tằm.
* Tưới nước
Cây dâu cần đủ nước để sinh trưởng, đặc biệt trong giai đoạn cây non và mùa khô.
- Giai đoạn cây non: Tưới nước thường xuyên, giữ ẩm cho đất.
- Giai đoạn trưởng thành: Tưới nước khi thấy đất khô. Mùa khô cần tưới 2-3 lần/tuần. Mùa mưa cần chú ý thoát nước tốt, tránh ngập úng gây thối rễ.
* Bón phân
Bón phân đầy đủ, cân đối giúp cây dâu cho nhiều lá và lá có chất lượng tốt.
- Giai đoạn cây non: Tập trung bón thúc bằng phân NPK tỷ lệ đạm cao hoặc phân urê pha loãng sau khi cây bén rễ và bắt đầu ra lá non.
- Giai đoạn kinh doanh (cho thu hoạch lá): Sau mỗi lứa hái lá, tiến hành bón thúc bằng phân NPK hoặc urê kết hợp kali. Bổ sung phân hữu cơ định kỳ 1-2 lần/năm vào đầu hoặc cuối mùa mưa. Lượng phân bón tùy thuộc vào tuổi cây, năng suất đã thu hoạch và độ màu mỡ của đất.
- Bón lá: Có thể phun bổ sung phân bón lá giàu vi lượng để tăng cường dinh dưỡng, giúp lá xanh tốt hơn.
* Phòng trừ sâu bệnh hại dâu
Cây dâu có thể bị tấn công bởi nhiều loại sâu bệnh khác nhau, ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng lá như: Sâu đục thân, rệp, nhện đỏ, sâu cuốn lá, Bệnh đốm lá, bệnh gỉ sắt, bệnh thối rễ…
- Biện pháp phòng trừ tổng hợp (IPM):
+ Vệ sinh đồng ruộng thường xuyên, cắt tỉa cành lá già, cành sâu bệnh.
+ Trồng dâu với mật độ hợp lý, tạo độ thông thoáng.
+ Kiểm tra đồng ruộng định kỳ để phát hiện sớm sâu bệnh.
+ Sử dụng thiên địch (kiến vàng, bọ rùa…) để diệt trừ sâu hại.
- Chỉ sử dụng thuốc bảo vệ thực vật khi thật cần thiết, ưu tiên các loại thuốc sinh học, thuốc có nguồn gốc thảo mộc hoặc thuốc hóa học ít độc hại, thời gian cách ly ngắn, tuyệt đối không để dư lượng thuốc trên lá dâu ảnh hưởng đến tằm.
* Cắt tỉa:
Cắt tỉa cành dâu giúp tạo tán, kích thích cây ra nhiều cành non, tăng năng suất lá và thuận tiện cho việc thu hoạch.
- Tạo hình: Ngay từ khi cây còn nhỏ, tỉa bớt các cành yếu, cành mọc sát đất để tạo bộ khung khỏe mạnh.
- Cắt đốn: Sau mỗi đợt thu hoạch lá tiến hành cắt đốn các cành đã thu hoạch để cây ra lộc mới. Mức độ cắt đốn có thể khác nhau (đốn đau, đốn lửng, đốn phớt).
( Hướng dẫn nhân dân chặt hom Dâu )
(Hướng dẫn trồng)
( Tưới nước sau trồng)
(Kiểm tra sinh trưởng, phát triển của cây Dâu)
Thu Hường.
